La fundazioun d’ Modna

Premessa: L’Autore, sognando, pensa ad una ipotetica fondazione di Modena. E, realtà storica a parte, ne attribuisce il merito al console romano Emilio Lepido, E appunto Emilio, che, mentre lavora alla fondazione della città, spiega agli amici che l’aiutano, come vede Modena nel futuro

A lèt, già mèz indurmintè – a pensè a la mé zitê,
pò insugnàndem, pian pianèin – am sun pòst un problemèin :
la mé Modna adorêda, – chi él mai, e-ch’l’ha fundeda?
A ch’ srà pór sté un personâg – ch’l’avû st’idea e ‘ste sgag
ma chi sia stê mè an’n’al sò – d’indviner, chè a pruvarò.
Prém, a pensèr Modna zitê – un brèv roman dev’éser stê
che truvàndes che a pasêr – per via ed stred ch’erén da fêr
Cun un sguêrd da intenditór – e bòun zèrvel da fundadór
Emilio, ed sô volentê – al fundè Modna gran zitê.
A ‘n amigh che vlér saviva – circa al nàm che pò gh’ mitiva :
« Sa gh’ srà un de la ‘Ghirlandina’ – al sô nàm l’é quàst « Mutina » !
Po’, col piod e cun la zàpa – al fè al sègn d’una gran ciàpa,
al gh’ piantè un strâz ed du culôr – zàl e blò, « e ch’is fagh’n’unor
riguerd a zért cusèin bulgnés – gran borios e pin ed pretés,
ma, prèst o tèrd al bòun Tasòun – al gh’darà una gran leziòun
col poema èlt dô dida – da lò dét « Sàcia rapída »,
ch’al dirà ed bulgnés fifòun – countra mudnés ch’ sran tant leòun ».
« Sta zitê, srà ‘na belàza » – Imèli dis cun sicuràza,
«se un dè sunaràn brótt’or – ag-h pensarà un Vàschev d’ valór
ch’ farà gnír ‘na gran fumana – ch;an s’vadrà gninta per ‘na stmana
Attila l’andrà com’un vapór – e San Zemian faran protetór !
Chè, a nasrà di personàg – ed talèint e pin d’ curàg,
gran scienzié, onorévol, dutôr – tant pitór, e brev scultór ;
ch’aiutaran quî ed Como – pr’ inalzèr un gran bél ‘duomo’
che da tòt, al srà amirê – com’un gioièl d’ romanitê.
A l’Estense, pr’i studiôs – a vàd al léber pió famós
‘na « Bibbia », fata cun cura – caplavór ed miniadura.
Tra el persòuni da citèr – tanti a gh’n’ho da numinèr
a v’dirò sól quelch caimpiòun – per al rèst, i sran tót bòun.
A v’ pòs dir dal Muratori, – dét, al pèder ed tót el stòri,
e, Baròz ed Vgnola, inzègn – ch’ farà schèl sèinza sustègn.
Ramazèin, testa tant fina, – Matilde, vice regina,
furastéra, cosa rèra!, – eh’l’avrà fama in ‘sta tèra.
Berengario cun Falòpia – d’anatomich bòuna copia
Graziosi, Mazoun, Begarèli – esponeint degli èrt piò bèli,
Tirabosch, Valdrighi, Cavdòun, – i scrivran un squas d’libròun.
Selmi, Torti, Vedriani, – Schèrpa, Amici, Crespellani,
i daràn lòstr’a sta zitê – e a la sô universitê.
Vecchi Orazio musicesta – ai sô tèimp s’mitrà in vésta.
Avanzini, che grand e bèl, – disgnarà al palaz duchèl.
E quand un dè gnarà l’ora, – ed mandèr al ‘doca’ fóra,
i mudnes, sran pròunt al lòti – aiutand Ciro Menòti.
Tra i suldê, un quelch indézi, – Cialdein, Fanti e Fabrézi
a Garibaldi i daran man – per l’uniòun di italian.
Gran stratega in dl’èrt d’la guèra – srà Raimondo, nê in sta tèra.
In dal sport, Modna, cun unôr – capitel la srà di mutór,
e, un ginnasta gran campioun – al straparà l’amirazioun !
A vedrî, in tèimp piò luntân – a magnèr, chè i s’ fermaran
perché lambrosch, turtlèin, zampoun – i piasran a furb e caioun !
Giuvidè grâs per carnevèl – Modna, la vdrà un gran mapèl,
tót in màscra, alegr’ e bòun – e in cal dè srà re Sandroun !
Per finir st’espusizioun, – un po’ d’ turism’ al gh’ vól da bòun,
se i « zemian » i vran nudèr, – sèinza propria andèr al mèr,
l’è ‘na cosa tante cèra – i gh’han chè, Sàcia e Panerà ! »
A i amigh ch’éren tót lè – Emilio al dis : « E basta acsè !
Modna l’è prounta e l’arn piés – adès, zercàm d’ fer i mudnés ».
Pò, cun chi èter al zigò : – « Viva Modna »… e Modna fò !

Una risposta